Uw lichaam ter beschikking van de wetenschap stellen

 

Ter beschikking van de wetenschap

Jaarlijks worden vele studenten opgeleid in de geneeskunde, tandheelkunde, mondzorgkunde, bewegingswetenschappen en aanverwante studierichtingen. Verder wordt vervolgonderwijs gegeven aan artsen en specialisten uit verschillende medische disciplines. Een belangrijke bijdrage aan al deze vormen van onderwijs wordt geleverd door mensen die hun lichaam aan de wetenschap hebben geschonken. Daarnaast wordt veel onderzoek verricht om de medische kennis te vergroten. Ook hiervoor is menselijk materiaal nodig.
 

Wilsbeschikkingsformulier 

Wanneer u uw lichaam ter beschikking wilt stellen van de wetenschap is het volgens de Wet noodzakelijk om een eigenhandig geschreven wilsbeschikking op te stellen, waarin u de wens te kennen geeft, dat u uw stoffelijk overschot niet wilt laten begraven of cremeren, maar ter beschikking wilt stellen van de medische wetenschap (Artikel 18, lid 1 en 19 van de Wet op de Lijkbezorging). De voorbeeldtekst voor deze wilsbeschikking krijgt u toegestuurd nadat u contact heeft gezocht met de afdeling.

U stuurt uw wilsbeschikking, voorzien van uw handtekening en de datum waarop deze geschreven is, op naar één van de anatomische instituten in het land; in dit geval naar:

 

UMCG 
Secretariaat Anatomie (FB42) 
Postbus 196 
9700 AD GRONINGEN 
 
Wanneer u niet in staat bent zelf de wilsbeschikking te schrijven, bestaat de mogelijkheid om bij het secretariaat van Anatomie een aangepast formulier aan te vragen waarop u slechts de personalia, een datum en een handtekening invult. Wanneer ook dit niet mogelijk is, vraagt u een formulier aan waarop de wettelijke vertegenwoordiger, of al uw kinderen en/of de huisarts hun handtekening plaatsen.
 
U kunt de wilsbeschikking te allen tijde herroepen. In dat geval zendt Anatomie u een schriftelijke bevestiging van de herroeping en de wilsbeschikking retour.
 

Acceptatie van een stoffelijk overschot 

Nadat u de wilsbeschikking heeft ingestuurd, ontvangt u van Anatomie een bevestigingsbrief en twee fotokopieën van uw verklaring. Eén daarvan is bedoeld om zelf te bewaren en de andere om in bewaring te geven bij uw huisarts, notaris, familie of vrienden.  

Alleen na een schriftelijke bevestiging van ontvangst van uw wilsbeschikking volgens voorbeeldtekst accepteert Anatomie een stoffelijk overschot. Indien er geen wilsbeschikking met bevestigingsbrief is, maar bijvoorbeeld wel een notariële akte met een wens voor beschikbaarstelling, kan het stoffelijk overschot niet worden geaccepteerd. Een notariële akte heeft in dit geval geen waarde. 
 
Anatomie in Groningen hanteert geen regio- of leeftijdsbeperking. Iedereen die is ingeschreven wordt in principe geaccepteerd. Anatomie hanteert een maximale termijn van 24 uur tussen overlijden en het tijdstip van binnenkomst bij de Anatomie. Nadien kan een lichaam niet meer geaccepteerd worden. 
 

Beperking 

Omdat voor de Wet een beschikbaarstelling wordt opgevat als een “schenking” is het onder bepaalde omstandigheden mogelijk dat Anatomie deze schenking (ook al zijn de papieren in orde) niet accepteert. Redenen voor weigering kunnen zijn: overlijden in het buitenland, verminking, extreem 
overgewicht, besmettelijke ziekten, verbranding, verdrinking of het in verregaande staat van ontbinding verkeren van het stoffelijk overschot. Lichamen waarop sectie is verricht worden om technische redenen evenmin geaccepteerd. 

Om deze redenen is het raadzaam om een eventuele begrafenis- of crematieverzekering aan te houden. 

 
Eindbestemming 

Wanneer een lichaam bij Anatomie is binnengebracht, wordt het gebruikt voor onderwijs en/of onderzoek. Het lichaam is daarbij volstrekt anoniem. Er wordt met de grootste zorg en respect omgegaan met het lichaam van de overledene. Uiteindelijk wordt het lichaam in een crematorium gecremeerd. Het is niet mogelijk om de as van de crematie te bewaren voor de nabestaanden. 

 

Herdenkingsmonument 

Sinds september 2007 bestaat de mogelijkheid voor nabestaanden om de mensen die hun lichaam ter beschikking van de wetenschap hebben gesteld te herdenken bij het herdenkingsmonument. De locatie van dit herdenkingsmonument is nabij het Yarden Crematorium Groningen, Crematoriumlaan 6 te Groningen. Jaarlijks in september verzorgt de afdeling Anatomie voor de eigen geledingen een bloemlegging bij het herdenkingsmonument. Deze bloemlegging vindt in anonimiteit plaats en om deze reden worden nabestaanden niet uitgenodigd. Het monument is evenwel dagelijks toegankelijk. 

 
Kosten 

De kosten die worden gemaakt totdat het lichaam door Anatomie is geaccepteerd komen ten laste van de nalatenschap. Hieronder vallen met name de vervoerskosten van het lichaam naar Anatomie. Bij de andere kosten kunt u bijvoorbeeld denken aan het aangifte doen van het overlijden bij de dienst burgerzaken van de gemeente. De kosten van crematie komen voor rekening van Anatomie. 

 

Donorcodicil en wilsbeschikking 

Een codicil (bedoeld voor het beschikbaar stellen van organen voor transplantatiedoeleinden) en een wilsbeschikking kunnen naast elkaar bestaan. Wanneer organen in aanmerking komen voor donatie, gaat dit altijd voor. Na orgaandonatie is het mogelijk om het lichaam te schenken aan Anatomie mits er een wilsbeschikking is geschreven. 

 
Voor meer informatie over orgaandonatie kunt u contact opnemen met: 

NTS – Donorvoorlichting, 
telefoon: 0900 821 2166 66 (www.donorvoorlichting.nl). 

 

Vervoer na overlijden  

Na het overlijden van iemand die zich beschikbaar heeft gesteld, nemen nabestaanden of de huisarts zo spoedig mogelijk rechtstreeks contact op met de uitvaartondernemer. Deze werkt samen met Anatomie en is ook in het weekend en in de avonduren bereikbaar.

De uitvaartondernemer maakt afspraken over het ophalen van het lichaam van de overledene.Zoals eerder genoemd in deze brochure wordt het lichaam binnen 24 uur na overlijden bij Anatomie binnengebracht.Uiteraard zal de uitvaartondernemer, voor zover de wettelijke kaders dat toelaten,zoveel mogelijk rekening houden met de wensen van de nabestaanden.
 


Formaliteiten 

De uitvaartondernemer vraagt bij de Burgerlijke Stand een Verlof tot Ontleding aan. Indien gewenst kan hij tevens zorgdragen voor het doen van aangifte van overlijden. Wanneer het stoffelijk overschot wordt opgehaald moeten de volgende bescheiden gereed liggen: 
 

1. Trouwboekje, indien van toepassing. Dit wordt, na raadpleging door de Burgerlijke Stand, teruggezonden aan de nabestaanden. 
 

2. Verklaring van een natuurlijke dood, opgemaakt door een arts.  (A/B-formulier) 


3. Exemplaar van de wilsbeschikking. 

 


Voor verdere informatie kunt u contact opnemen met: 

 

UMCG 
Secretariaat Anatomie (FB42) 
Postbus 196 
9700 AD GRONINGEN 
Tel. 050 -3632460 
beschikbaarstellingen(at)umcg(dot)nl 
www.anatomie.umcg.nl